morze śródziemne

W poniedziałek (22 listopada) na plaży w mieście Oliva w Hiszpanii pojawiło się tysiące tzw. kul Neptuna. Jest to potoczna nazwa trawy morskiej z gatunku Posidonia oceanica, która występuje bardzo szeroko w Morzu Śródziemnym. Spotkać ją można już ok. 40 metrów od brzegów na dnie. Kiedy przychodzi odpowiednia temperatura, trawa obumiera i odpada od dna. Wtedy fale morskie łączą ze sobą źdźbła, tworząc w ten sposób charakterystyczne kule, które są dalej zmyte na brzeg. Kule Neptuna oprócz niezwykłego wyglądu, są również pożyteczne dla morza. Naukowcy z Uniwersytetu w Barcelonie na podstawie swoim badań odkryli, że Morze Śródziemne samo oczyszcza się z plastiku dzięki tym kulom. Fale morskie tworząc je, związują przy okazji z trawą plastikowe odpady, które znajdują się w morzu. W ten sposób, gdy kule są wyrzucane na plażę, wyrzucane są z nimi również plastikowe śmieci.

W środę 17 listopada brytyjski myśliwiec F-35 rozbił się na Morzu Śródziemnym – poinformowało tamtejsze ministerstwo obrony. Nie poinformowano dokładnie, gdzie doszło do katastrofy. Pilot samolotu bezpiecznie katapultował się. Z wody szybko trafił na pokład lotniskowca HMS Queen Elizabeth. Jego życiu nic nie zagraża. Do zdarzenia doszło w trakcie rutynowych ćwiczeń. Brytyjskie służby wszczęły śledztwo w sprawie. Resort obrony odmówił udzielenia szczegółowych informacji. Brytyjskie odrzutowce F-35, których wartość szacuje się na ok. 554 mln zł, wcześniej brały udział w akcji przeciwko Państwu Islamskiemu w Iraku i Syrii. F-35 stacjonują na pokładzie HMS Queen Elizabeth. To największy, najnowszy i najlepiej wyposażony lotniskowiec brytyjskiej Royal Navy.

Cztery starożytne tarany z brązu pochodzące z 241 roku p.n.e. zostały znalezione u wybrzeży Sycylii. Pochodzą one z rzymskich wraków okrętów wojennych, gdzie były przymocowane do ich dziobów i służyły do walk na morzu. Tarany miały na celu zniszczenie floty przeciwnika. Były wyposażone w trzy ostrza, dzięki którym jedno mocne uderzenie tworzyło dziurę w burcie i kadłubach wroga, co doprowadzało do zatonięcia. Odnalezione artefakty są wykonane z brązu i każdy z nich waży ok. 204 kilogramów. Były one użyte podczas bitwy morskiej koło Wysp Egadzkich, w czasie I wojny punickiej, która toczyła się między Kartaginą i Rzymem. Podczas tej najdłuższej w historii starożytności batalii na wodach śródziemnych wykorzystywanie taranów było bardzo popularne. Szacuje się, że w ten sposób Rzymianie zatopili około 50 kartagińskich statków. Tarany nie były jedynymi podwodnymi znaleziskami z tego obszaru tego lata – znaleziono również wraki trzech statków handlowych, wszystkie załadowane ceramicznymi słojami. Badania były prowadzone przez Sycylijską Jednostkę Archeologii Morskiej we współpracy z amerykańską organizacją non-profit RPM Nautical Foundation. Na podstawie znalezisk badacze sugerują, że Rzymianie mogli być bardziej zdyscyplinowani, jeśli chodzi o konstruowanie swojej broni. - Kartagińskie tarany, mają na sobie inskrypcje boga Baala i są gorzej wykonane niż te rzymskie – powiedziała magazynowi The Times Valeria Livigni, szefowa sycylijskiego oddziału archeologii morskiej.

Włoscy archeolodzy dokonali niezwykłego odkrycia u wybrzeży wyspy Isola delle Femmine, która znajduje się w pobliżu Palermo na Sycylii. Udało im się odnaleźć wrak rzymskiego statku, który pochodzi sprzed 2200 lat. Znajduje się on na głębokości 92 metrów. Wstępne oględziny wraku dokonane za pomocą podwodnego robota ROV pokazały, że na jego pokładzie znajduje się bardzo wiele amfor typu Dressel 1A, które zachowały się w dobrym stanie. Amfory to gliniane naczynia o wąskiej szyjce i wypukłym brzuścu, które służyły w okresie starożytnego Rzymu oraz Grecji do przechowywania wina, oliwy oraz miodu. Naukowcy swoje odkrycie mogli zrealizować w ramach misji badawczej przeprowadzonej przez Sycylijski Instytut Morski. Wykorzystano do niej nowoczesny statek oceanograficzny ''Calypso South'', który należy do regionalnej agencji ochrony środowiska morskiego (ARPA), mającej swoją siedzibę na Sycylii. Włoscy archeolodzy planują teraz bardziej szczegółowe badania nad wrakiem.

Naukowcy z Europejskiego Instytutu Archeologii Podwodnej odkryli wrak statku liczący 2200 lat. Znajduje się on w ruinach zatopionego, starożytnego miasta Heraklejon, które było starożytnym miastem portowym Egiptu u wybrzeża Morza Śródziemnego. Z analiz archeologów wynika, że statek został zatopiony w wyniku silnego trzęsienia ziemi, które miało miejsce w II w. p. n. e. Ogromne skalne bloki ze słynnej świątyni Amona uderzyły w niego i sprowadziły na dno. Naukowcy do wykrycia wraku musieli użyć nowoczesnego sonaru, gdyż był on przykryty kilkumetrową warstwą gliny i kamieni. Wstępne oględziny pokazały, że w zatopionym statku nie znajduje się żaden ładunek. Nie wiadomo też jakie towary przewoził w czasie swojej służby. Analiza konstrukcji sugeruje, że pływał on głównie wzdłuż rzeki Nil. Wskazywać ma na to posiadanie przez wrak płaskiej stępki na kadłubie. Statek ma ok. 25 metrów długości. Posiadał ogromny żagiel oraz poruszał się także dzięki grupie wioślarzy. Heraklejon zostało zatopione całkowicie ok. 1000 lat temu. Powodem były serie trzęsień ziemi, które zepchnęły miasto do morza. Zostało odkryte w 2000 roku przez francuskiego archeologa podmorskiego i jednocześnie prezesa Europejskiego Instytutu Archeologii Podwodnej - Francka Goddio. Zespół badawczy Goddio odkrył już wiele ciekawych tajemnic Heraklejonu. Udało im się odkryć na miejscu na przykład starożytne cmentarzysko, które było używane przez Egipcjan 2400 lat temu.

Polacy chętnie wyjeżdżają na wakacje, a środkiem lokomocji, który najchętniej wybierają na dalsze podróże, są samoloty. Takie informacje przekazała Marzena German z portalu Wakacje.pl, która była gościem programu "Newsroom WP". - Moglibyśmy stwierdzić, że wszystko wróciło do czasów sprzed pandemii i bardzo dobrze, bo chodzi o to, aby turyści mieli świadomość, że podróżować można - powiedziała Marzena German. Kontynuując swoją wypowiedź, wspomniała o obowiązkowych procedurach bezpieczeństwa, które zostały wprowadzone na czas podróży, lecz dodała, że nie stanowią one jednak dużego problemu podczas organizacji wycieczki. Mają one służyć temu, aby wakacje mogły się odbyć w bezpieczny sposób oraz kojarzyły się później tylko z pozytywnymi wspomnieniami. - Są eksperci, którzy mówią, że dzisiaj to podróżowanie jest nawet bezpieczniejsze i zdrowsze, niż w okresie przed pandemią - dodała Marzena German. Zapytana o to, czy Polaków trzeba jednak zachęcać do korzystania z samolotów, odpowiedziała jednoznacznie. - Polacy są przekonani. To jest jednak najwygodniejsza forma podróży. Jeżeli mówimy o wyjeździe do tych troszkę dalszych krajów, [...] np. o basenie Morza Śródziemnego, gdzie samochodem jechalibyśmy półtora, dwa dni, a samolotem dotrzemy tam w 2-3 godziny - powiedziała w programie "Newsroom WP".

Ministerstwo Obrony Narodowej Rosji poinformowało we wtorek (25 maja), że Rosja rozmieściła trzy bombowce dalekiego zasięgu z napędem jądrowym w swojej bazie w Syrii. Ma to wzmocnić i podkreślić obecność Rosjan w basenie Morza Śródziemnego. Trzy bombowce Tu-22M3 przybyły do bazy lotniczej Hemeimeem w muhafazie (prowincji) Latakia, w północno-zachodniej Syrii. Tupolew Tu-22M3, nazywany przez NATO "Backfire", to naddźwiękowy, dwusilnikowy bombowiec dalekiego zasięgu, zdolny do przenoszenia broni jądrowej. Jego zasięg to ponad 5 tys. km. Rosyjskie media donoszą, że Tu-22M3 mogą zostać zmodernizowane, aby w niedalekiej przyszłości przenosić najnowsze pociski hipersoniczne. Załogi bombowców mają odbyć serię misji szkoleniowych nad Morzem Śródziemnym. Rosja prowadzi działania wojskowe w Syrii od września 2015 r., wspierając siły rządowe prezydenta Baszszara al-Asada w wyniszczającej wojnie domowej. W ramach współpracy Rosjanie przedłużyli i zmodernizowali pasy startowe w bazie Hemeimeem, by pomieściły one ciężkie bombowce. Kreml rozbudował i zmodernizował także bazę marynarki wojennej w syryjskim porcie Tartus. To jedyne takie miejsce, które Rosja posiada obecnie poza granicami byłego Związku Radzieckiego. Ze względu na rosnące napięcia Rosji w stosunkach z Zachodem, Władimir Putin podjął decyzję, by rosyjska marynarka powróciła do radzieckiej praktyki ciągłej rotacji swoich okrętów wojennych na Morzu Śródziemnym.

Włoska straż przybrzeżna opublikowała w niedzielę materiał filmowy przedstawiający ratowanie załogi i pasażerów przepełnionego kutra zmierzającego ku europejskiemu wybrzeżu. Na pokładzie było co najmniej sto osób, w tym dzieci. Łódź znajdowała się "na łasce wzburzonego morza" po tym, jak zepsuł się w niej silnik. Jednostka została odholowana do portu w Kalabrii.

Naukowcy z Uniwersytetu w Barcelonie odkryli, że Morze Śródziemne samo oczyszcza się z plastiku. Jak to możliwe? Odpowiedzialna za to jest trawa morska - Posidonia oceanica. Nazywana jest potocznie „Trawą Neptuna” i jej bujne łąki można spotkać ok. 40 metrów na dnie Morza Śródziemnego. Trawa tworzy charakterystyczne zwinięte kule, które zatrzymują w sobie drobinki plastiku i są dalej wyrzucane na brzeg. Naukowcy zbadali mnóstwo takich kul na plażach hiszpańskiej Majorki. Znajdowali w nich duże ilości plastiku. Ich zdaniem, trawie morskiej Morza Śródziemnego należy się szczególna ochrona, gdyż nie tylko samoistnie oczyszcza wodę z zanieczyszczeń, ale także jest domem dla wielu organizmów wodnych.

Rój niebieskiech meduz zatkał wnętrze izraelskiej elektrowni w mieście Aszkelon. Zwierzęta dotarły do niej przez wodę z Morza Śródziemnego, która służy do chłodzenia systemów. Rzecznik elektrowni poinformował dziennikarzy, że nie doszło do żadnej poważnej awarii i elektrownia działa już sprawnie. Robotnikom udało się wyczyścić cały system i pozbyć się niebieskich stworzeń. Co ciekawe, wśród meduz znaleziono również dużego, morskiego żółwia, który musiał zostać zassany razem z meduzami. Żółw czuł się dobrze i został znów wypuszczony do Morza Śródziemnego.

We wtorek 26 maja, dwa rosyjskie myśliwce Su-35 niebezpiecznie zbliżyły się do amerykańskiego samolotu Boeing P-8 Poseidon, który leciał nad Morzem Śródziemnym. Stany Zjednoczone oskarżyły Rosję o dokonanie ''niebezpiecznego i nieprofesjonalnego" przechwycenia amerykańskiego samolotu patrolowego. Departament Obrony USA przekazał, że myśliwce leciały obok skrzydeł samolotu P-8A Poseidon, przydzielonego do 6. Floty USA przez 64 minuty, w międzynarodowej przestrzeni powietrznej. Su-35 ograniczyły również zdolność P-8A do bezpiecznego manewrowania i w ten sposób stworzyły zagrożenie dla życia załogi Boeinga. Incydent miał miejsce tego samego dnia, kiedy wojsko amerykańskie przekazało, że Rosja wysłała myśliwce do Libii, aby wesprzeć rosyjskich najemników. To nie pierwsza prowokacja ze strony Rosji. Ich myśliwce w ostatnim często naruszają przestrzeń powietrzną krajów NATO.

Wraki pełne chińskiej porcelany, włoskich dzbanków czy przypraw znaleźli archeolodzy w Morzu Środziemnym. Skupisko 12 statków odkryła brytyjska ekspedycja. Znaleziono je na dnie morza, między Cyprem a Libanem. Wraki wskazują na istnienie nieznanego wcześniej szlaku handlowego, łączącego Chiny z Morzem Czerwonym.

Niesamowite zjawisko nagrał mieszkaniec hiszpańskiego Viladellops. Kręcił burzę, ale gdy zrobił zbliżenie okazało się, że nad Morzem Śródziemnym powstała trąba wodna. Hiszpania od tygodnia zmaga się z ekstremalną pogodą. Powodzie zablokowały około 50 dróg oraz kilka linii kolejowych. Dwie osoby straciły życie, cztery kolejne uważane są za zaginione. 25 tysięcy domów pozbawionych jest prądu.

Naukowcy zbadali osad z najstarszego jeziora w Europie i jednego z najgłębszych na Bałkanach - Jeziora Ochrydzkiego. Skład jego dna pozwolił odtworzyć zmiany klimatu w środkowo-północnej części Morza Śródziemnego. Dzięki pobraniu próbek z głębokości 242 m, udało się uzyskać wgląd w historię ostatnich 1,36 mln lat. Okazało się na przykład, że w okresach między zlodowaceniami, zimowe opady deszczu w rejonie Morza Śródziemnego przeplatały się z występowaniem afrykańskich letnich monsunów. Oznacza to, że za każdym razem, gdy promieniowanie słoneczne na półkuli północnej staje się silniejsze migracja na północ tropikalnego systemu klimatycznego powoduje wzrost opadów w zimie nad Jeziorem Ochrydzkim. Tak już jest właśnie od ponad miliona lat, ale naukowcy zwracają uwagę, że modele klimatyczne mają teraz trudności w przewidywaniu, jak obecna działalność człowieka wpłynie na ten uregulowany system. Dokładniejsza analiza próbek, pobranych z dna Jeziora Ochrydzkiego, może dostarczyć wielu wskazówek.

Nawet 115 osób uznano za zaginione, kiedy drewniana łódź wywróciła się na Morzu Śródziemnym. Do zdarzenia doszło u wybrzeży Libii. Na statku było 250 migrantów. Straż przybrzeżna i lokalni rybacy uratowali 134 osoby.

Wiosną naukowcy odkryli, że wulkan Etna powoli zsuwa się do morza. Teraz okazało się, że to zjawisko może wywołać zagrożenie, jakiego nikt się nie spodziewał. Jak tłumaczy geofizyk Heidrun Kopp, Etna zsuwa się na skutek grawitacji, co może spowodować, że wulkan załamie się i wywoła katastrofalne tsunami w regionie Morza Śródziemnego. Wcześniej naukowcy myśleli, że zsuwanie się wulkanu ma związek z nagromadzeniem magmy. Na razie nie wiadomo, kiedy Etna mogłaby faktycznie runąć do morza, ale eksperci są pewni, że kiedy to nastąpi, cały region zostanie doszczętnie zdewastowany. Trzeba bowiem pamiętać, że Etna jest wielkim stratowulkanem, który ma ponad 3000 m wysokości. Jeśli to zsunięcie nastąpi nagle, tsunami jest nieuniknione.

Wulkan Etna powoli, ale systematycznie zsuwa się do Morza Śródziemnego. Naukowcy doszli do takich wniosków po dokładnym zbadaniu stratowulkanu dzięki umieszczonym na nim nadajnikom GPS. Każdego roku Etna zbliża się o 14 mm do leżącego u jej podnóża miasteczka Giarre. Według prognoz za 100 lat będzie o 1,4 m bliżej. To pierwszy raz w historii, kiedy zaobserwowano coś takiego. Wizja pochłonięcia miasta przez wulkan jest odległa, jednak taka aktywność ma swoje konsekwencje. Ruch Etny może wywoływać groźne osuwiska. Naukowcy podkreślają, że należy sprawę monitorować.

Włoska straż przybrzeżna w trzech różnych operacjach przeprowadzonych na Morzu Śródziemnym uratowała 350 afrykańskich uchodźców, próbujących dostać się do Europy. Na jednym z dryfujących pontonów znajdowało się niemowlę. Uchodźcy zostali zabrani na włoski ląd.

Włoska Gwardia Finansowa aresztowała dwóch Polaków niedaleko Rzymu. Kurs i manewry jednostki wzbudziły podejrzenia służb morskich. Na 15-metrowym jachcie, którym płynęli odkryto 3,3 tony haszyszu.

Ponad 4 tysiące migrantów płynących do Włoch uratowano na Morzu Śródziemnym podczas 40 operacji, koordynowanych przez Straż Przybrzeżną. Na jednym z pontonów znaleziono zwłoki kobiety. Nasila się napływ uciekinierów z wybrzeży Afryki do Włoch.

Niemalże na środku Morza Śródziemnego, ok. 80 km na południe od Sycylii, w odległości ok. 300 km na wschód od tunezyjskiego wybrzeża, położona jest Malta - wyspiarski kraj, należący do Unii Europejskiej. Wyspy Maltańskie zamieszkuje ok. 460 tys. mieszkańców. Choć językiem narodowym jest maltański, przepiękne połączenie arabskiego i włoskiego, to oficjalnie używany jest także angielski.

Wywróciła się łódź wypełniona migrantami. Rzecznik włoskiej straży przybrzeżnej twierdzi, że może być nawet 30 ofiar śmiertelnych. Z wody wyłowiono 80 osób.

Fethiye, Turcja. Morza i oceany na świecie to wciąż miejsca tajemnicze, których znaczna część nie została jeszcze odwiedzona przez człowieka. Podwodny świat fascynuje, a widoki z głębin pozostają niezapomniane na długo. Odkryj piękno tureckiego wybrzeża Morza Śródziemnego.

Szlak migracyjny przez Morze Śródziemne jest uznawany obecnie za najniebezpieczniejszy na świecie; uchodźcy o tym wiedzą, to desperacja tych ludzi powoduje, że podejmują takie ryzyko - mówi PAP analityk ISP Rafał Baczyński-Sielaczek.